İç Geçerlilik

İç geçerlilik, bir araştırmanın veya deneyin, bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini doğru bir şekilde ölçebilme yeteneğidir. Yani, elde edilen sonuçların gerçekten bağımsız değişkene bağlı olup olmadığını belirler.

• Deneysel kontrol ve tasarımın kalitesi önemlidir.
• Karmakarışıklıkların (confounding) minimize edilmesi gereklidir.
• Deneyin koşulları ve katılımcılar dikkatlice seçilmelidir.

Dış Geçerlilik

Dış geçerlilik, bir araştırmanın sonuçlarının, farklı ortamlar, popülasyonlar veya zaman dilimlerinde ne kadar genellenebileceğini ifade eder. Başka bir deyişle, elde edilen bulguların genel bir durum için geçerli olup olmadığını belirler.

• Farklı gruplar ve durumlar üzerindeki geçerliliği incelenmelidir.
• Çalışmanın bağlamı ve örneklem büyüklüğü önemlidir.
• Sonuçların uygulanabilirliği değerlendirilmelidir.

Özet

İç geçerlilik, deneyin kendisinin doğruluğunu ifade ederken; dış geçerlilik, elde edilen sonuçların ne kadar geniş bir kitleye uygulanabileceğini gösterir. Her iki geçerlilik de bilimsel araştırmaların kalitesi için hayati öneme sahiptir.