Siyasi Partilerde Seçim Barajının Temsil Adaletine Etkileri

Türkiye’de siyasi partilerin seçim sisteminde karşılaştığı en önemli uygulamalardan biri seçim barajıdır. Baraj uygulaması, bir partinin milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde belirli bir oranda oy almasını şart koşar. Bu oran Türkiye’de uzun yıllar yüzde 10 olarak uygulanmış, son düzenlemelerle yüzde 7’ye düşürülmüştür.

Temsil Adaleti Üzerindeki Etkiler

Seçim barajı, temsil adaleti üzerinde iki yönlü etki yaratır. Öncelikle, baraj sayesinde mecliste çok sayıda küçük partinin yer alması engellenir ve siyasi istikrar hedeflenir. Ancak, yüksek baraj oranı küçük partilerin meclise girmesini zorlaştırır. Bu da, barajı aşamayan partilere oy veren seçmenlerin iradesinin parlamentoya yansımamasına yol açar.

• Temsil kaybı: Barajı geçemeyen partilerin oyları boşa gider ve bu oylar meclise yansımaz. Böylece, milyonlarca seçmenin tercihi parlamentoda temsil edilmez.
• Adaletin zedelenmesi: Temsil adaletinin zayıfladığı durumlarda, meclisteki sandalye dağılımı toplumun gerçek siyasi eğilimlerini tam yansıtmaz.
• Siyasi kutuplaşma: Yüksek baraj, büyük partilerin güçlenmesine ve siyasi kutuplaşmanın artmasına neden olabilir.

Sonuç olarak, seçim barajı siyasi istikrarı korumayı amaçlasa da toplumdaki farklı görüşlerin meclise taşınmasını sınırlandırır. Temsil adaletinin sağlanabilmesi için baraj oranının makul seviyede tutulması ve farklı siyasi görüşlerin parlamentoda yer bulabilmesi önem taşır.