Türkiye’de İklim Çeşitliliğinin Coğrafi Yapıyla İlişkisi

Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili, farklı yükselti ve engebelere sahip bir ülkedir. Bu özellikler, ülke genelinde çeşitli iklim tiplerinin görülmesine neden olur. Her bölgenin kendine özgü coğrafi yapısı, o bölgedeki iklim koşullarını belirleyici temel unsurlar arasında yer alır.

Kuzeyde Karadeniz Bölgesi boyunca uzanan sıradağlar, denizden gelen nemli havanın iç kesimlere ulaşmasını engeller. Bu nedenle Karadeniz kıyılarında ılıman ve yağışlı, iç kesimlerde ise daha karasal iklim hakimdir. Güneydeki Toros Dağları ise Akdeniz’den gelen sıcak ve nemli havanın İç Anadolu’ya geçmesini zorlaştırır. Bu sebeple Akdeniz Bölgesi kıyılarında tipik Akdeniz iklimi görülürken, İç Anadolu’da karasal iklim etkisi hissedilir.

• Ege Bölgesinde dağlar denize dik uzandığı için deniz etkisi iç kesimlere kadar ulaşır ve ılıman iklim görülür.
• Doğu Anadolu yüksek ve engebeli bir yapıya sahip olduğundan, kışlar çok soğuk ve sert geçer; bu bölgede karasal iklim baskındır.
• Marmara Bölgesi, hem karasal hem de denizel etkilerin bir arada hissedildiği geçiş iklimine sahiptir.

Yükselti, dağların denize paralel veya dik uzanması ve denizlerin etkisi, Türkiye’de kısa mesafelerde bile farklı iklimlerin oluşmasına yol açar. Coğrafi yapı ile iklim arasındaki bu yakın ilişki, tarım, bitki örtüsü ve yaşam koşulları üzerinde de belirleyici rol oynar.