Türkiye’nin Jeolojik Yapısının İklim Çeşitliliği Üzerindeki Etkileri

Türkiye, farklı jeolojik dönemlerde oluşmuş dağlar, platolar, ovalar ve vadilerle oldukça karmaşık bir yer şekline sahiptir. Bu çeşitlilik, ülkenin iklim çeşitliliğini doğrudan etkiler. Anadolu’nun kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Toros Dağları, batı ve doğusunda ise farklı yükseltilerde araziler bulunur. Bu dağ sıraları, hava kütlelerinin hareketini sınırlandırarak bölgesel iklim farklılıklarının ortaya çıkmasını sağlar.

Karadeniz kıyıları boyunca uzanan Kuzey Anadolu Dağları, Karadeniz’den gelen nemli hava kütlelerinin iç bölgelere geçişini engeller. Bu nedenle Karadeniz kıyılarında bol yağışlı ve ılıman bir iklim görülürken, dağların güneyinde yer alan iç bölgelerde karasal iklim etkili olur. Benzer şekilde, Toros Dağları Akdeniz ikliminin İç Anadolu’ya ulaşmasını sınırlar ve Akdeniz kıyıları ile iç kesimler arasında belirgin iklim farklılıkları oluşur.

Türkiye’nin doğusunda ise yüksek platolar ve dağlık alanlar karasal iklimin daha sert yaşanmasına neden olur. Yükselti arttıkça sıcaklık düşer ve kışlar daha soğuk geçer. Ayrıca, Ege Bölgesi’ndeki kırık dağ sıraları, deniz etkisinin iç kesimlere kadar ulaşmasını kolaylaştırır ve burada iklimin daha ılıman olmasına yol açar.

• Dağlar, deniz etkisini sınırlar ve yağış dağılımını belirler.
• Yükselti ve arazi şekilleri, sıcaklık ve yağış miktarını etkiler.
• Farklı jeolojik yapılar, mikroklima alanlarının oluşmasına katkı sağlar.

Sonuç olarak, Türkiye’nin jeolojik yapısı, iklim çeşitliliğinin ana nedenlerinden biridir ve ülkenin farklı bölgelerinde kendine özgü iklim tiplerinin görülmesine yol açar.