Devlet ve Bireysel Emeklilik Sistemlerinin Finansal Sürdürülebilirliği

Emeklilikte finansal sürdürülebilirlik, bir sistemin uzun vadede katılımcılarına taahhüt ettiği ödemeleri karşılayabilme kapasitesiyle ilgilidir. Türkiye'de devlet emeklilik sistemi (SGK gibi) ile bireysel emeklilik sistemi (BES) bu açıdan farklı yapılar sunar.

Devlet Emeklilik Sistemi

• Devlet tarafından yönetilen emeklilik sistemi genellikle pay-as-you-go (dağıtım esaslı) bir modelle çalışır. Çalışanların primleriyle mevcut emeklilere ödeme yapılır.
• Nüfus yaşlandıkça, çalışan sayısının emekli sayısına oranı azalır. Bu dengesizlik, gelecekte sistemin finansal sürdürülebilirliğini tehdit edebilir.
• Ekonomik dalgalanmalar, işsizlik oranı ve kayıt dışı çalışma gibi etkenler prim gelirlerini düşürebilir. Bu da devletin ek mali kaynak ayırmasını gerektirebilir.

Bireysel Emeklilik Sistemi

• BES, katılımcıların kendi adlarına yaptıkları birikimlerin profesyonel fon yöneticileri tarafından değerlendirilmesine dayanır.
• Burada finansal sürdürülebilirlik, katılımcının sisteme yatırdığı katkılar ve yatırım getirileriyle sağlanır. Devlet katkısı da sistemi teşvik eder.
• Piyasadaki dalgalanmalara bağlı olarak getiriler değişkenlik gösterebilir. Ancak sistemin genel sürdürülebilirliği, bireysel birikim temelli olduğu için demografik risklerden daha az etkilenir.

Sonuç olarak, devlet emeklilik sistemi toplumsal dayanışmaya ve aktif çalışan sayısına bağlıyken, bireysel emeklilik sistemi kişisel tasarruf ve yatırım performansına dayanır. Uzun vadede finansal sürdürülebilirliği artırmak için her iki sistemin dengeli bir şekilde geliştirilmesi önemlidir.