Gelir Vergisi ile Kurumlar Vergisi Arasındaki Temel Farklar

Gelir vergisi ve kurumlar vergisi, Türkiye'de uygulanan iki temel dolaysız vergi türüdür. İkisinin kapsamı, mükellefleri ve hesaplama yöntemleri açısından önemli farklılıkları bulunur.

Kapsam ve Mükellefiyet

• Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden alınır. Yani bu vergiyi, şahıs şirketleri sahipleri, serbest meslek sahipleri, ücretliler ve kira geliri elde eden bireyler öder.
• Kurumlar vergisi ise tüzel kişiliklere uygulanır. Anonim, limited, kooperatif gibi şirketlerin elde ettikleri kurum kazançları bu vergiye tabidir.

Vergi Oranları ve Beyan

• Gelir vergisinde, artan oranlı bir tarife uygulanır ve oranlar yıldan yıla değişiklik gösterebilir. Mükellefler gelirlerini yıllık beyanname ile bildirir.
• Kurumlar vergisinde ise sabit bir oran kullanılır. Kurumlar, elde ettikleri kazancı yine yıllık olarak beyan ederler.

Vergi Yükümlülüklerine Etkileri

Gelir vergisi mükellefleri, çeşitli gelir türlerini ayrı ayrı beyan etmek ve gelir türüne göre farklı istisna ve indirimlerden yararlanmak zorundadır. Kurumlar vergisinde ise kurumun tüm kazançları tek bir beyanname ile toplanır, giderler ve indirimler kurum düzeyinde uygulanır.

Sonuç olarak, gelir vergisi bireysel kazançları, kurumlar vergisi ise şirketlerin karlarını vergilendirir. Bu farklar, mükelleflerin vergi planlaması, beyan usulleri ve yükümlülüklerinde belirleyici rol oynar.