Veri biliminde denetimli öğrenme ile denetimsiz öğrenme arasındaki temel farklar nelerdir ve hangi durumlarda biri diğerine tercih edilir?
Denetimli ve Denetimsiz Öğrenme Arasındaki Temel Farklar
Veri bilimi alanında denetimli öğrenme ve denetimsiz öğrenme, makine öğrenmesinin iki ana dalını oluşturur. Bu yöntemler, verilerin işleniş şekli ve amaçları açısından önemli farklılıklar taşır.
Denetimli Öğrenme
Denetimli öğrenme, etiketlenmiş veri kümeleriyle çalışır. Yani, modelin eğitildiği her veri noktasının doğru çıktısı önceden bellidir. Amaç, giriş verileri ile doğru çıkışlar arasındaki ilişkiyi öğrenerek gelecekteki bilinmeyen veriler üzerinde tahmin yapabilmektir. Sınıflandırma ve regresyon problemleri denetimli öğrenmeye örnek verilebilir.
Denetimsiz Öğrenme
Denetimsiz öğrenmede ise veriler etiketlenmemiştir. Model, veri içindeki gizli desenleri, gruplamaları veya yapıları keşfetmeye çalışır. Kümelenme (clustering) ve boyut indirgeme gibi problemler bu kategoriye girer. Özellikle veri etiketlerinin bulunmadığı ya da sınıflandırmanın mümkün olmadığı durumlarda kullanılır.
Hangi Durumda Hangisi Tercih Edilir?
- Denetimli öğrenme yöntemleri, genellikle elde etiketlenmiş ve sonuçları bilinen veri setleri olduğunda tercih edilir. Örneğin, e-posta spam tespiti, hastalık teşhisi veya satış tahmini gibi sonucun belirli olduğu uygulamalarda kullanılır.
- Denetimsiz öğrenme ise veri üzerinde herhangi bir etiket bulunmadığında veya önceden tanımlı kategoriler olmadığı durumlarda öne çıkar. Müşteri segmentasyonu, pazar analizi veya veri görselleştirme gibi örneklerde bu yöntemler kullanılır.
Sonuç olarak, veri yapısına ve çözülmek istenen probleme bağlı olarak uygun öğrenme yöntemi seçilmelidir. Etiketli veri mevcutsa denetimli, etiket yoksa veya veri keşfi amaçlanıyorsa denetimsiz öğrenme daha uygundur.
Aynı kategoriden
- Seaborn nedir ve ne işe yarar?
- Veri bilimi projelerinde model doğruluğunu değerlendirirken hangi metriklerin kullanılması daha uygundur ve neden?
- Pandas groupby ve pivot işlemleriyle özet tablo nasıl oluşturulur?
- Gradient Boosting, XGBoost ve LightGBM farkları nelerdir?
- Graf verisi ve ağ analizi: merkeziyet ölçüleri ve topluluk algılama
- Standart sapma nedir?
- Optimizasyon tekniklerini kullanarak veri tabaninda büyük veri setleri üzerinde performansı artırmak için hangi matematiksel hesaplamalar ve algoritmalar kullanılabilir?
- OLTP ve OLAP farkı: veri ambarı ve göl (data lake) mimarisi
- Canlı sistemde model geribildirim döngüsü ve yeniden eğitim planı
- Veri bilimi projelerinde veri ön işleme aşamasının model performansına olan etkileri nelerdir
- Deney izleme: MLflow ile deney, parametre ve metrik kaydı
- Veri bilimi projelerinde veri ön işleme aşamasının model doğruluğu üzerindeki etkileri nelerdir
- Eğitim–doğrulama–test ayrımı ve cross-validation stratejileri
- Veri bilimi ile makine öğrenmesi arasındaki farklar nelerdir?
- Zaman kısıtlı çevrimlerde (real-time) gecikme ve throughput optimizasyonu
- Veri bilimi projelerinde model doğruluğu ile genelleme yeteneği arasındaki dengeyi sağlamak için hangi yöntemler tercih edilir
- Zaman serisi tahminde dışsal değişken (exogenous) kullanımı
- Zaman serisinde çok adımlı tahmin (multi-step) ve yeniden örnekleme
- Machine learning için en iyi eğitim kaynakları hangileridir?
- Veri bilimi projelerinde dokümantasyon ve raporlama şablonu
